Thiếp Thất Của Cha Chồng - Chương 3

Nàng ta làm việc chẳng hề cao minh, nhưng lại rất hiệu quả. Đại tẩu đến tìm ta than vãn bổng lộc tháng này bị giảm phân nửa. Nhị tẩu cũng đến, bảo Lâm thị điều hai nha hoàn tốt nhất viện tẩu đi. Ngay cả quản sự nhà bếp cũng lén đến than thở, nói Lâm thị ép mỗi ngày hầm một bát huyết yến cho cha chồng, nhưng chỉ đưa tiền yến sào loại thường, phần chênh lệch bắt tự bỏ tiền túi ra bù vào.

Ta chẳng mảy may đếm xỉa. Thúy Bình khó hiểu hỏi ta:

 “Thiếu phu nhân, người chẳng phải nói muốn để Lâm thị lộ đuôi cáo sao? Giờ nàng ta lộ rồi đó, sao chúng ta không đi cáo giác với lão gia?”

Ta lật sổ sách, đầu cũng không ngẩng lên: “Gấp cái gì? Giờ nói với cha chồng, ông ta có tin không?”

Thúy Bình ngẫm nghĩ rồi lắc đầu. Ta gấp sổ lại:

 “Cha chồng đang bị nàng ta mê hoặc đến thần hồn điên đảo, chúng ta nói gì ông ta cũng không tin đâu. Cho nên phải đợi, đợi nàng ta tự mình tìm đến đường ch*t.”

Ta nhìn ra ngoài cửa sổ. Lâm thị đang dẫn một đoàn nha hoàn mụ béo nghênh ngang tiến về phía kho lẫm, tiếng cười vang động cả con ngõ.

 “Sắp rồi.”

Ba ngày sau, cơ hội đã đến. Đồng môn của cha chồng tổ chức đại thọ, cha chồng dẫn Lâm thị đi phó yến. Đây là lần đầu tiên Lâm thị xuất hiện tại nơi trang trọng với tư cách thiếp thất Cố gia. Nàng ta phục sức lộng lẫy, mặc áo bối tử màu đỏ thạch lựu thêu chỉ vàng, trên đầu cài đầy trâm ngọc châu báu, hận không thể mang hết trang sức lên người.

Mẹ chồng ngồi trong Đường Lê viện, nghe tin này chỉ mỉm cười, không nói năng gì. Ta hỏi: “Mẹ, người không buồn sao?”

Mẹ chồng đáp: “Ta nghĩ thông rồi, ông ta muốn dắt ai đi thì dắt, ta vừa hay được thanh tịnh.”

Tại thọ yến quả nhiên xảy ra chuyện. Lâm thị không hiểu quy tắc quan trường, lại mang một vụ tai tiếng gần đây trong kinh thành ra làm trò cười trên bàn tiệc. Oái oăm thay, đó lại là bê bối bên nhà ngoại của Tiền phu nhân. Tiền phu nhân lập tức biến sắc ngay tại chỗ.

Cha chồng vội vàng hòa giải, nhưng Lâm thị cậy mình đang được sủng ái nên không biết điều, lại bồi thêm một câu không nên nói. Tiền phu nhân đập vỡ chén trà, phất tay áo bỏ đi. Cha chồng xấu hổ đến mức hận không có lỗ nẻ nào mà chui xuống. Thọ yến chưa tàn, ông ta đã dắt Lâm thị trở về.

Về đến nhà, lần đầu tiên cha chồng nổi trận lôi đình với Lâm thị. Nàng ta lại khóc lóc như hoa lê trong mưa, bảo mình từ nơi nhỏ bé đến nên không hiểu quy củ, cầu xin lão gia thứ lỗi. Cha chồng thấy nàng ta khóc lóc đáng thương, lòng lại mềm nhũn, vội bảo thôi bỏ đi, sau này chú ý là được.

Nhưng chuyện đời đâu có dễ dàng kết thúc như thế.

Tiền phu nhân vốn là kẻ hay thù dai, ngay ngày hôm sau, chuyện này đã lan truyền khắp giới phu nhân quyền quý trong kinh thành. Người ta kháo nhau rằng Cố gia nạp một tiểu thiếp không biết lễ nghĩa, hạng chẳng thể bước ra nơi thanh lịch. Những lời này lọt đến tai cha chồng, khiến ông ta cảm thấy mất mặt vô cùng, suốt mấy ngày liền không ghé qua phòng Lâm thị.

Lâm thị hoảng loạn. Nàng ta bắt đầu ra sức lấy lòng cha chồng, một ngày ba lượt đưa điểm tâm, canh nóng đến thư phòng. Cha chồng không tiếp, nàng ta liền quỳ ở cửa mà đợi, có khi đợi đến một hai canh giờ. Cha chồng vốn lòng mềm, lại bị nàng ta làm cho cảm động, hai người lại hòa hợp như xưa.

Nhưng ta nhận ra, ánh mắt cha chồng nhìn Lâm thị đã thay đổi. Trước kia là nâng niu trên lòng bàn tay, nay lại thêm một tầng ý vị khác. Đó là sự dò xét, là sự đánh giá, giống như một vị quan viên đang thẩm định giá trị của một thuộc hạ dưới quyền. Ta chờ đợi chính là thời khắc này.

Chiều hôm ấy, ta đến thư phòng dâng trà. Cha chồng đang xem công văn, đầu cũng không ngẩng, chỉ bảo cứ để đó. Ta đặt chén trà xuống bàn nhưng không rời đi. Ông ta ngước lên nhìn ta: “Còn có việc gì sao?”

 “Cha, có một chuyện con không biết có nên nói hay không.”  Ta tỏ vẻ do dự.

 “Nói đi.”

 “Là về Lâm di nương.”  Ta hạ thấp giọng  “Nhà mẹ đẻ con có người quen cũ từng làm tri huyện ở Thanh Viễn, con có viết thư hỏi thăm chuyện của Lâm gia, cha đoán xem kết quả thế nào?”

Tay cha chồng khựng lại.

 “Lâm gia quả thực có một nữ nhi, nhưng người đó đã xuất giá từ ba năm trước, gả cho một thương nhân tơ lụa tại bản địa, nay đã sinh được hai đứa con.”  Ta quan sát sắc mặt cha chồng đang biến đổi từng chút một  “Người phụ nữ tự xưng là cô nhi Lâm gia kia, căn bản chẳng phải con cái nhà họ Lâm nào cả.”

Trong thư phòng yên tĩnh đến mức nghe rõ cả tiếng nến cháy. Mặt cha chồng lúc trắng, lúc đỏ, cuối cùng chuyển sang xanh mét.

 “Con… con nói cái gì?”

Ta từ trong ống tay áo lấy ra bức thư, đặt trước mặt cha chồng. Trên thư viết chi tiết về con gái thật của Lâm gia, cùng sự thật rằng Lâm giáo dụ ở huyện học Thanh Viễn căn bản không có người con gái thứ hai nào. Đôi tay cầm thư của cha chồng run bần bật. Nhìn biểu cảm của ông ta, lòng ta chẳng chút đồng cảm, chỉ có sự chán ghét.

Đàn ông ấy mà, đến tuổi này rồi còn mơ mộng hão huyền. Cứ ngỡ mình là anh hùng cứu mỹ nhân, kết quả lại bị một kẻ lừa đảo xoay như chong chóng.

 “Còn một chuyện nữa, nha hoàn hồi môn bên cạnh Lâm di nương, cha còn nhớ chứ?”

 “Làm sao?”

 “Con sai người tra rõ gốc gác, ả căn bản không phải người Thanh Viễn, thân phận hiện tại là giả mạo. Thân phận thật của ả là một nhạc kỹ trốn thoát từ Giáo Phường Ty.”

Cha chồng đột ngột đứng phắt dậy, ghế sau lưng đổ rầm xuống đất phát ra tiếng động lớn: “Tại sao con không nói sớm?!”

Ta nhìn cha chồng, bình tĩnh đáp:

 “Cha, con nói thì cha có tin không? Một tháng trước cha còn vì Lâm di nương mà mắng mẹ chồng là đồ không biết liêm sỉ. Nếu khi ấy con nói Lâm di nương là kẻ lừa đảo, cha có tin chăng?”

Cha chồng há miệng, không thốt nổi một lời. Ta tiếp tục:

 “Hơn nữa, chuyện bức họa cha còn nhớ chứ? Xảo Vân chỉ là một nha hoàn, vào thư phòng của cha sao có thể biết bức nào đáng giá? Lại sao có thể trùng hợp đến thế, vừa hay bị Lâm di nương bắt gặp? Cha không thấy kỳ quái sao?”

Mồ hôi lấm tấm trên trán cha chồng: “Ý con là…”

 “Ý con là, bức họa đó do chính Lâm di nương đặt vào. Nàng ta mua chuộc Xảo Vân để con bé nhận tội, rồi mượn chuyện đó tước đoạt quyền quản gia từ tay mẹ chồng. Cha hãy nghĩ xem, từ khi Lâm di nương quản gia, trong phủ đã thành ra cái dạng gì?”

Cha chồng im lặng. Ông ta đương nhiên biết phủ đệ đã loạn đến mức nào. Bạc bổng lộc không phát ra được, chi tiêu các phòng bị cắt xén, vật phẩm trong kho vơi đi cũng chẳng ai màng. Những chuyện này ông ta không phải không biết, chỉ là nghĩ Lâm thị mới tiếp nhận nên chưa thạo việc, để một thời gian sẽ ổn. Giờ nghĩ lại, thật nực cười làm sao.

Ông ta ngã ngồi xuống ghế, hai tay chống trán, bất động hồi lâu. Ta đứng bên cạnh chờ đợi.

 “Mẹ chồng con…”  Giọng cha chồng rất nhẹ  “Bà ấy có biết không?”

 “Mẹ chồng chẳng biết gì cả. Từ đầu chí cuối đều một mình con âm thầm điều tra. Mẹ chồng vẫn bị che mắt, bà vì chuyện cha không tin tưởng mình, lại còn cấm túc mà đau lòng khôn xiết. Nay cơm nước không màng, người đã gầy rộc đi hẳn.”

Vai cha chồng run lên một cái. Ta nói đến đó rồi thôi, không bồi thêm nữa. Có những chuyện nói nhiều quá sẽ mất hay, phải để cha chồng tự mình suy ngẫm. Để ông ta nghĩ về những uất ức của mẹ chồng suốt hai tháng qua. Nghĩ về việc mình đã vì một kẻ lừa đảo mà mắng nhiếc thê tử kết tóc bao nhiêu lần. Nghĩ về việc mình đã làm mẹ chồng mất mặt trước toàn thể con cháu ra sao. Những ý nghĩ đó sẽ như loài sâu bọ gặm nhấm lương tâm ông ta, còn hiệu quả hơn ngàn lời ta nói.

Sau một hồi im lặng rất dài, cha chồng ngẩng đầu nhìn ta, ánh mắt đầy phức tạp: “Con dâu, con thấy chuyện này nên xử trí thế nào?”

 “Cha, chuyện này không gấp.”  Ta thuận theo ý ông ta  “Lâm di nương dù sao cũng đã vào cửa Cố gia, chính là người Cố gia. Nếu nàng ta chân thành hối cải, chúng ta nên cho nàng ta một con đường sống. Nhưng lai lịch của nha hoàn kia không sạch sẽ, vẫn nên tra cho rõ thì hơn.”

Chỉ cần cha chồng đi tra nha hoàn đó, chắc chắn sẽ lôi ra được toàn bộ sự thật về Lâm di nương. Cha chồng gật đầu. Ta định quay bước đi, ông ta đột ngột gọi lại:

 “Con dâu… Mẹ chồng con… tháng này bà ấy có nói gì không?”

Ta ngẫm nghĩ một lát rồi đáp: “Mẹ chồng mỗi ngày ở Đường Lê viện đều làm kim chỉ, may rất nhiều quần áo giày mũ nhỏ, bảo là để dành cho cháu nội cháu ngoại tương lai. Bà còn nói, dù thế nào đi nữa, người mãi mãi là lão gia của bà, đời này bà chỉ nhận một mình người.”

Hốc mắt cha chồng đỏ hoe. Ta rủ mắt, bước ra khỏi thư phòng. Những lời đó mẹ chồng có nói thật, nhưng ý nghĩa thì chẳng phải vậy. Nguyên văn của bà là: “Ta lấy gà theo gà lấy chó theo chó, đời này coi như tàn trong tay ông ta rồi. Ta còn cách nào khác chứ? Hòa ly sao? Ta từng này tuổi rồi, hòa ly xong biết đi đâu?”. Ta chỉ nói lái đi cho đẹp lòng người mà thôi.

Nhưng điều đó không quan trọng. Quan trọng là cha chồng đã tin, và tin rất sâu đậm. Những chuyện tiếp theo không còn thú vị nữa. Cha chồng bắt đầu âm thầm điều tra Lâm thị, chưa đầy ba ngày đã nắm rõ mồn một.

Người phụ nữ tự xưng cô nhi Lâm gia kia tên thật là Chu Đào Nương, con gái một gia đình sa sút ở huyện Thanh Viễn. Từ nhỏ lớn lên trong gánh hát, học được đủ ngón nghề xướng ca diễn kịch. Nàng ta từng mồi chài vài quan viên qua đường ở Thanh Viễn nhưng không thành, cho đến khi gặp cha chồng.

Chu Đào Nương biết Lâm gia chỉ có một nữ nhi đã xuất giá, bèn mạo danh rồi dựng lên một thân thế thảm thương, cố ý thể hiện sự hiếu thảo trước mặt cha chồng. Cha chồng ở Thanh Viễn nửa tháng, nàng ta diễn vai hiếu nữ suốt nửa tháng, dắt mũi ông ta đi khắp nơi. Còn nha hoàn hồi môn là người nàng ta bỏ tiền ra thuê, đúng là một nhạc kỹ trốn chạy.

Đêm cha chồng tra rõ sự thật, ông ta ngồi một mình trong thư phòng uống rượu giải sầu. Ta sai người đưa canh giải rượu tới, ông ta không uống mà hất đổ xuống đất, gầm lên: “Tiện nhân kia, ta phải cho nàng ta biết, lừa gạt đến đầu Cố mỗ ta sẽ có kết cục gì.” Nói đoạn, ông ta đứng phắt dậy, hầm hầm đi về phía viện của Lâm di nương.

Lâm thị có lẽ đã đánh hơi được tin tức. Khi cha chồng đá văng cửa viện, liền thấy nàng ta đã thay lại bộ y phục trắng thuần, trên đầu chỉ cài một cây trâm bạc, gương mặt không chút phấn son đứng giữa sân. Ánh trăng rọi xuống, càng làm nàng ta thêm phần nhu nhược đáng thương. Bước chân cha chồng khựng lại.

Thấy cha chồng, hốc mắt Lâm thị lập tức đỏ hoe. Nước mắt nói đến là đến, lặng lẽ lăn dài trên má, từng giọt rơi xuống nền đá xanh.

 “Lão gia!”  Giọng nàng ta nhẹ như làn khói, luồn lách vào từng thớ thịt của cha chồng  “Thiếp biết mình đã lừa gạt lão gia, khiến lão gia đau lòng. Chỉ trách thiếp mệnh khổ, sinh ra đã là kẻ cô độc không nơi nương tựa, vậy mà lại dám si tâm vọng tưởng, mong tìm được một chốn dung thân bên cạnh lão gia.”

Nói xong, nàng ta chậm rãi quỳ xuống:

 “Lão gia muốn đuổi thiếp đi, thiếp không một lời oán thán. Chỉ là trước khi biệt ly, thiếp chỉ muốn hầu hạ lão gia lần cuối, coi như trọn vẹn tình nghĩa đôi ta.”

Vẻ hung dữ trên mặt cha chồng tan biến dần, thay vào đó là sự phức tạp và giằng xé. Ta đứng từ xa quan sát, trong lòng cười lạnh. Người đàn bà này đến nước này vẫn còn diễn kịch. Nàng ta biết không thể đối cứng, bèn đổi chiêu lùi để tiến, lạt mềm buộc chặt. Nàng ta không cầu xin, không biện giải, chỉ than thân trách phận. Chiêu này đối với hạng đàn ông ưa nhẹ nhàng như cha chồng là hiệu quả nhất. Quả nhiên, giọng cha chồng không tự chủ được mà dịu lại: “Nàng…”

Lâm thị ngước lên, đôi mắt đẫm lệ nhìn cha chồng, khóe môi khẽ nở nụ cười u buồn:

 “Lão gia, hãy để thiếp pha cho người một chén trà cuối. Thiếp biết lão gia thích uống Long Tỉnh, trong phủ này chỉ có thiếp biết pha thế nào cho đúng, nước nóng bao nhiêu, ngâm bao lâu, đều là thiếp từng chút một thử ra cả… Sau này… sau này không còn ai pha trà cho lão gia nữa.”

Nói đoạn, lệ lại rơi đầy mỹ lệ. Hốc mắt cha chồng đỏ lên. Ta đứng từ xa, cảm giác cười lạnh trong lòng đã biến thành sự lạnh lẽo. Đàn ông mà. Người phụ nữ này lừa ông ta, trộm đồ nhà ông ta, hãm hại thê tử ông ta, làm loạn cả phủ. Vậy mà đến nước này, chỉ vài câu nói, vài giọt nước mắt, ông ta lại mềm lòng. Cha chồng đứng ngẩn ra đó hồi lâu, cuối cùng như bị đánh bại, thở dài bước vào viện:

 “Vậy thì… dùng thêm một chén đi.”

Lâm thị cúi đầu, khóe môi khẽ nhếch lên một tia cười nhỏ đến mức khó nhận ra, nhưng ta nhìn thấy rất rõ. Nàng ta vào bếp, lát sau bưng ra một chén trà. Khi đưa trà, ngón tay nàng ta vô tình hay hữu ý lướt qua mu bàn tay cha chồng. Cha chồng nhìn nàng ta, thần sắc phức tạp. Ông ta uống một ngụm, mày hơi nhíu lại nhưng không nói gì, uống thêm vài hớp nữa mới đặt chén xuống:

 “Được rồi, trà đã dùng, nàng thu dọn đi, ngay trong đêm nay rời khỏi đây. Ta sẽ chuẩn bị lộ phí cho nàng đủ để sống yên ổn.”

Lâm thị đứng đó, không nhúc nhích. Nàng ta ngước lên nhìn cha chồng, ánh mắt đã thay đổi. Không còn là sự đáng thương, mà là một cái nhìn thẳng băng đầy dục niệm. Nàng ta đưa tay, nhẹ nhàng đặt lên lồng ngực cha chồng, ngón tay từ từ lướt xuống dưới.

 “Lão gia,”  Giọng nàng ta vừa nhẹ vừa mềm  “Thiếp không nỡ rời xa người.”

Thân hình cha chồng cứng đờ. Ta đứng ngoài cửa viện, thấy sắc mặt cha chồng bắt đầu biến đổi. Một sự đỏ gay bất thường lan từ cổ lên tận mang tai. Hơi thở ông ta trở nên dồn dập, ánh mắt bắt đầu tán loạn, rồi đột ngột ôm chặt lấy Lâm thị vào lòng.

Nàng ta đã hạ thuốc. Hạ ngay trong chén trà vừa rồi. Khi cha chồng bế nàng ta đi về phía gian phòng, Lâm thị đã ném về phía ta một nụ cười đắc thắng, như thể nàng ta đã thắng chắc trận này.

….

Trong phủ lại rộn lên một hồi náo loạn, khi ấy đã là nửa đêm về sáng. Khi mọi người chạy đến sân viện của Lâm thị, cha chồng đã quy tiên.

Là chứng “mã thượng phong” (đột tử khi đang hành lạc).

Đại ca Cố Diễn Chi là người đầu tiên xông vào viện. Huynh ấy kiểm tra hơi thở, rồi lại bắt mạch cho cha chồng, sau đó sắc mặt xanh mét lùi ra ngoài, xoay người đóng chặt cửa viện lại.

 “Người đâu, phong tỏa viện này, không một ai được phép ra ngoài!”  Giọng huynh ấy trầm uất, thống khổ nhưng không chút khoan nhượng  “Đi mời lang trung, đi lối cửa sau, tuyệt đối giữ kín kẽ.”

Đại tẩu đứng bên cạnh sợ đến mức mặt không còn hạt máu, nắm lấy ống tay áo đại ca nói nhỏ: “Chuyện này… chuyện này có cần báo quan không?”

Đại ca hất tay tẩu ra: “Báo quan cái gì? Gia đình này mất mặt chưa đủ sao?”

Nhị tẩu đã sợ đến phát khóc, đứng không vững, phải để nhị ca dìu lấy. Ta đứng sau đám đông, nhìn thấu tất cả, lòng bình lặng không một gợn sóng. Thúy Bình đứng sau lưng ta run rẩy, khẽ hỏi: “Thiếu phu nhân, giờ tính sao đây?”

Ta đáp: “Đi mời mẹ chồng.”

Khi mẹ chồng đến, sân viện đã được dọn dẹp qua. Thứ gì cần dời đi đã dời, thứ gì cần giấu đã giấu, ngay cả vị lang trung cũng đã được đại ca nhét vào tay trăm lạng bạc rồi tiễn đi. Gừng càng già càng cay, đại ca vốn là trưởng tử Cố gia, bình thường không lộ diện, nhưng khi hữu sự, động tác lại nhanh nhạy hơn bất cứ ai.

Mẹ chồng bước vào viện, nhìn thấy di thể của cha chồng đặt giữa chính đường, bước chân bà khựng lại một nhịp. Ta nhìn chằm chằm vào gương mặt bà. Bà không khóc, cũng không gào thét, chỉ đứng đó nhìn cha chồng thật lâu, thật lâu. Trong ánh mắt ấy chứa đựng quá nhiều thứ của ba mươi ba năm tình nghĩa phu thê. Từ thuở tóc xanh đến khi bạc đầu, từ ân ái mặn nồng đến lúc ly tâm, cuối cùng lại nhận lấy một kết cục thế này.

Bà chậm rãi bước tới, sửa sang lại vạt áo bị xộc xệch của cha chồng, đặt đôi tay ông ta ngay ngắn lại. Động tác nhẹ nhàng như thể đang chăm sóc một đứa trẻ đang ngủ say. Bà xoay người, nhìn Lâm thị đang quỳ dưới đất run rẩy như cầy sấy, rồi hỏi:

 “Đồ đạc đã lục soát ra chưa?”

Đại ca gật đầu, từ trong ống tay áo lấy ra một gói giấy nhỏ, bên trong vẫn còn sót lại chút bột mịn: “Lang trung nói đây là dược liệu trợ hứng, nhưng cha đã có tuổi, lại có bệnh cũ trong người, căn bản không chịu đựng nổi.”

Mẹ chồng không nhận gói giấy ấy, chỉ liếc nhìn Lâm thị thêm một lần. Lâm thị lúc này đã sợ đến mức không thốt nên lời, cả người nhũn ra trên mặt đất, môi run lẩy bẩy, nước mắt nước mũi giàn dụa cả mặt. Nàng ta muốn cầu xin, nhưng mở miệng chỉ phát ra được những tiếng nghẹn ngào.

Mẹ chồng dù bình thường có lòng dạ mềm yếu đến đâu, cũng hiểu rõ chuyện này can hệ đến thanh danh gia tộc và vinh nhục của con cháu. Bà đành nhẫn tâm buông lời:

 “Xử lý đi.”

Khi Lâm thị bị kéo đi, cuối cùng nàng ta cũng phát ra được âm thanh. Tiếng kêu ấy thê lương sắc nhọn, xuyên thấu màn đêm, nhưng rất nhanh đã bị những bà tử theo lệnh đại ca dùng khăn bịt kín miệng. Cả nha hoàn hồi môn kia cũng bị lôi ra từ phòng hạ nhân để cùng chịu chung số phận.

Ba ngày tiếp theo, trong phủ diễn ra một cuộc thanh trừng không một tiếng động. Những kẻ do Lâm thị mang vào, không giữ lại một ai. Những gia bộc biết chuyện, kẻ bị đánh, người bị bán. Những kẻ còn lại được gọi đến chính đường, đại ca chỉ buông một câu lạnh lùng:

 “Lão gia là do bệnh cũ tái phát, cấp bệnh mà qua đời. Kẻ nào dám đa sự, bãi tha ma ngoài kia vẫn còn chỗ trống đấy.”

Chẳng ai dám ho he một lời. Tang lễ được tổ chức vô cùng linh đình. Quan tịch, thể diện và danh tiếng của cha chồng không hề sứt mẻ lấy một phân. Triều đình còn truy phong thêm một cấp, tiền phúng điếu và danh ngạch ân phong đồng loạt ban xuống. Đại ca và nhị ca bận rộn tiếp đón tân khách đến điếu tang, khóc lóc vô cùng đúng mực.

Mẹ chồng từ đầu đến cuối không hề rơi một giọt nước mắt nào.

Đêm tang lễ kết thúc, ta đến Đường Lê viện thăm bà. Bà đang ngồi bên cửa sổ, mang những vật dụng cũ của cha chồng ra xem từng món một. Một nghiên mực, một cây bút lông, một bộ y phục cũ, một phong gia thư từ những năm đầu. Ta bước vào, ngồi xuống bên cạnh bà, không nói lời nào.

Mẹ chồng mở phong gia thư ra, xem vài dòng rồi lại xếp gọn đặt vào chỗ cũ. Động tác của bà rất nhẹ, rất chậm.

 “A Yến.”  Bà đột ngột lên tiếng.

Ta lặng yên lắng nghe.

 “Thực ra, ông ta ch*t đi cũng tốt.”

Ta ngẩng đầu nhìn bà. Ánh mắt mẹ chồng dừng lại trên nghiên mực kia, khóe môi chậm rãi cong lên, ôn nhu mà thanh thản:

 “Ông ta nếu không ch*t, dẫu có đuổi được Lâm thị đi, giữa ta và ông ta cũng mãi mãi có một cái gai, không thể trở lại như xưa nữa.”  Giọng bà rất khẽ, như đang tự nhủ với chính mình  “Giờ đây người ch*t nợ hết, những gì còn lại đều là những điều tốt đẹp thuở xưa.”

Bà xếp lại bộ y phục cũ một cách ngay ngắn:

 “Đối với con cháu cũng là điều tốt. Ông ta già rồi, hồ đồ rồi. Lần này là nạp thiếp, sau này không biết còn làm ra chuyện gì khiến con cái mất mặt hơn nữa. Nay không còn ông ta cản trở phía trước, tiền đồ của mấy đứa nhỏ trái lại còn có thể thăng tiến thêm. Ông ta làm quan bình ổn không sai sót, nhưng cũng chẳng trải đường được gì cho con cái. Nay ông ta đi rồi, triều đình ban ân phong xuống, ngược lại là chuyện tốt.”

Ta mím môi, không đáp lời. Mẹ chồng đột nhiên đưa tay nắm lấy tay ta, lòng bàn tay bà thô ráp mà ấm áp:

 “Đặc biệt là lão Tam, lần này nó đi công vụ trở về, hai đứa phải nhanh chóng lên, ta còn đang đợi bế cháu nội đấy.”

Ta ngẩn người, rồi mỉm cười: “Mẹ, sao người lại nhắc đến chuyện này.”

Mẹ chồng vỗ vỗ mu bàn tay ta, cười một tiếng:

 “Sao, ta nói không được? Con gả vào Cố gia hai năm rồi, ta làm mẹ chồng chưa từng hối thúc con, nay ta nghĩ thông suốt rồi, quãng đời còn lại chỉ muốn hưởng thú vui con cháu mà thôi.”

Bà xoay đầu nhìn ra ngoài cửa sổ, ánh trăng chiếu rọi sân viện sáng trưng. Bóng cây loang loáng, trong gió thoang thoảng hương hoa quế.

 “Cả đời ta, năm mươi năm đầu đều sống vì người khác. Những ngày tháng sau này, phải sống cho chính mình thôi.”

Ta nhìn nghiêng khuôn mặt mẹ chồng, bỗng nhớ lại năm năm tuổi đó. Ta đứng trong hoa viên Thẩm gia, nhìn thấy mẫu thân ta lén khóc sau hòn non bộ. Bà khóc xong, lau khô nước mắt bước ra, đối gương tập cười hết lần này đến lần khác, cười đến mức trên mặt không còn thấy một dấu vết lệ sầu. Khi ấy ta không hiểu, nay ta đã hiểu rồi.

Thế đạo này, cả đời người phụ nữ nếu không phải là “nhẫn” thì chính là “đợi”. Nhẫn đến khi không thể nhẫn được nữa, thì đợi. Đợi một ngày được ngẩng đầu, đợi một sự giải thoát, đợi một thời khắc cuối cùng có thể vì chính mình mà sống.

Mẹ chồng đã đợi được rồi. Ta đứng dậy, giúp bà thu dọn từng món đồ trên bàn:

 “Mẹ, người nghỉ ngơi sớm đi, mai con tháp tùng người ra ngoại thành thắp hương.”

Mẹ chồng gật đầu, chợt nhớ ra điều gì đó, bà gọi giật ta lại: “A Yến.”

 “Dạ?”

 “Gói thuốc của Lâm thị đó… có liên quan đến con không?”

Tay ta khựng lại một nhịp, nhưng rất nhanh đã tiếp tục thu dọn: “Mẹ thấy thế nào ạ?”

Mẹ chồng nhìn ta một cái, rồi mỉm cười: “Ta thấy chẳng còn quan trọng nữa rồi.”

Ta cũng mỉm cười. Bước ra khỏi Đường Lê viện, gió đêm mang theo hương quế ùa vào mặt. Thúy Bình cầm lồng đèn đi phía trước dẫn lối, cái bóng kéo dài loạng choạng trên mặt đất.

 “Thiếu phu nhân, phu nhân người… thật sự không buồn sao?”

Ta ngẫm nghĩ một lát rồi nói: “Không buồn.”

 “Tại sao ạ?”

 “Bởi vì người đã nghĩ thông suốt rồi.”

Thúy Bình không hiểu lắm, nhưng cũng không hỏi thêm, lặng lẽ xách đèn đi trước. Ta quay đầu nhìn về phía Đường Lê viện, đèn lửa đã tắt, mẹ chồng chắc hẳn đã yên giấc. Bà nói đúng, cha chồng ch-ết đi cũng tốt. Người ch-ết nợ hết, chỉ còn lại những điều tốt đẹp đã qua.

Còn về gói thuốc ấy rốt cuộc là thế nào, những điều đó vốn chẳng còn quan trọng. Quan trọng là từ nay về sau, mẹ chồng đã có thể kê cao gối mà ngủ một giấc thật ngon.

(Toàn văn hoàn)